سالم باشیم

چربی خون

خانه/چربی خون

چربي خون در بدن چه علايمي دارد؟

5 پنج شنبه 16 مهر 1394
اگر پاهاي شما گزگز مي كند و يا مدام به خواب مي رود و دچار سرگيجگي و تعريق زياد شده ايد،اين امكان وجود دارد كه “چربي خون” شما بالا رفته باشد.

چربي خون عبارتست از بالا رفتن مقداركلسترول و يا تري‌گليسريد از مقدار طبيعي آنها در خون كه باعث بيماري چربي خونمي شود. ميزان اين مواد در خون در اثر مصرف مواد غذايي بيش از ميزان مورد نياز يا هنگام بروز اختلال در سوخت و ساز چربي، افزايش مي‌يابد.چربي خونو قندخون بالا و همچنين غلظت بالاي خون باعث گزگز، مورمور شدن و خواب‌رفتگي پا مي‌شود و به هنگام خواب، كف پا بسيار داغ مي‌شود و فرد را بيدار مي‌كند.

افزايش چربي خون به چه صورت است

افزايش چربي خون همراه با بيماريهايي مانند كم كاري تيروئيد، بعضي از بيماريهاي كبدي و كليوي ، بيماريهاي قند(ديابت)، نارسايي مزمن كليه، چاقي، بعضي از عفونت ها، اعتياد به الكل، ايدزو … ديده مي شود. افزايش چربي خون با تجمع در ديواره رگ‌ها، تنگي آنها را به دنبال دارد و به همين دليل باعث افزايش خطر ابتلا به سكته مغزي، درد قفسه سينه و گرفتگي عروق مي‌شود.براي تشخيص بالا بودن چربي خون، اندازه گيري دو نوع چربي خونيعني كلسترول وتري گليسيريد انجام مي شود. دراين ميان معمولا افزايش كلسترول به عنوان عامل بيماريزاي جديدتري مطرح ميشود.

كلسترول

كلسترول يك نوع چربي است كه در همه سلول هاي بدن شما يافت مي شود. كلسترول در خون حل نمي شود و توسط ليپوپروتئين ها وارد سلول مي شود و از آن خارج مي گردد. ليپوپروتئين تركيبي از پروتئين و چربي است و چربي را در خون حمل مي كند. وجود كلسترول در كبد، نخاع و مغز ضروري است.

كلسترول در ساخت و نگه داري سلول ها، برخي هورمون ها، ساخت ويتامين D و جذب ويتامين هاي محلول در چربي نقش دارد. مقدار مناسب كلسترول كمتر از 200 ميلي گرم در دسي ليتر است.

زماني كه كلسترول خون افزايش پيدا مي كند، چربي در سطح رگ رسوب مي كند. نهايتاً اين رسوب ها جريان طبيعي خون را دچار مشكل ميكنند و در اين حالت، قلب شما به اندازه ي كافي خون غني از اكسيژن دريافت نخواهد كرد و خطر حمله قلبي افزايش خواهد يافت. با فرايندي مشابه، كاهش يافتن جريان خون به مغز نيز مي تواند منجر به سكته مغزيشود.

كلسترول به دو طريق در بدن به وجود مي آيد

  • بدن خودش كلسترول مي سازد. بيشترين كلسترول را كبد مي سازد و مقدار آن، روزانه در حدود 1000 ميلي گرم مي باشد.
  • كلسترول وارد شده به بدن، از طريق خوردن مواد غذايي از جمله: گوشت قرمز، مرغ، ماهي و لبنيات.

ميوه ها ، سبزيجات، روغن هاي گياهي، غلات و آجيل داراي كمترين مقدار كلسترول و زرده تخم مرغ و گوشت ها داراي بيشترين مقدار كلسترول هستند.

چه عواملي بر غلظت كلسترول خون موثر است؟

1. نوع و مقدار مواد غذايي

2. وزن بدن

3. فعاليت بدني 

4. وراثت و ژنها نقش مهمي در وضعيت كلسترول خون دارند. 

5. سن و جنس:افزايش غلظت كلسترول خون معمولاٌ در حوالي 20 سالگي آغاز مي شود. زنان پيش از يائسگي، غلظت كلسترول كمتري نسبت به مردان همسن خود دارند.

علايم افزايش چربي خون

عمده علايم افزايش چربي خون ناشي از دو عامل است؛ يكي سنگين و غليظ شدن خون كه باعث كندي حركت آن در عروق مي شود ولذا باعث اختلال خونرساني و كمبود نسبي اكسيژن در بافتها خواهد شد و ديگري، افزايش حرارت بدن در اثر افزايش صفرا.

اين علايم به طور خلاصه عبارتند از:

۱- احساس سنگيني، خستگي يا كوفتگي در بدن.

۲- خواب آلودگي.

۳- سوزش و احساس افزايش حرارت نقاط مختلف بدن به خصوص كف پا كه معمولاً در شب تشديد مي شود.

۴- دردهاي نسبتاً مقاوم به درمان در ناحيه ساق و كف پا(و گاهي هم در ساير نواحي بدن).

۵- سردردهايي كه معمولاً به صورت سنگيني سر خودنمايي مي كند.

۶- خشكي و يا تلخي دهان.

۷- سرگيجه و گاهي وزوزگوش.

۸- سردرد، سرگيجه، سنگيني، خواب آلودگي، طپش قلب و علايمي از اين دست، پس از مصرف غذاهاي چرب؛ و تسكين اين علايم با مصرف موادي مثل آبغوره، آبليمو يا سركه.

۹- افزايش تعريق بدن.

۱۰- ورم و پف كردن صورت.

 

نكته: ذكر علايم فوق به اين معنا نيست كه تمام كساني كه دچار افزايش چربي خون مي شوند همه علايم فوق را بروز مي دهند؛ بلكه اغلب، تنها بعضي از علايم را دارند. 

انواع اصلي چربي هاي موجود در خون چيست؟

چربي هاي اصلي موجود در خون عبارت است از كلسترول و تري گليسريد مي باشند.

 LDL چيست؟

LDL يا كلسترول بد، ذرات كلسترول را در طول بدن شما منتقل مي كند. LDL ساخته شده با اتصال به ديواره رگها، آن ها را سخت و تنگ مي سازد.

 VLDL چيست؟

داراي بالاترين ميزان تري گليسريد است. تري گليسريد نوعي چربي موجود در خون است VLDL  نيز همچون LDL ذرات كلسترولي را بزرگ تر ساخته و منجر به تنگ و باريك شدن رگ هاي خوني مي شود. اگر شما تحت درمان كلسترول بالاي خون هستيد ولي همچنان داراي VLDL بالا هستيد، به درمان اضافه تري جهت كاستن آن نياز خواهيد داشت چراكه VLDL حاوي مقادير زيادي تري گليسريد است.

 HDLچيست؟

 HDL يا كلسترول خوب، كلسترول اضافي را برداشته و به كبد بر مي گرداند.

چطور بفهميم چربي خونمان بالاست؟

آزمايش چربي خون، شامل اندازه گيري كلسترول كل، كلسترول HDL (خوب)، كلسترول LDL (بد) و تري‌‌گليسريد مي‌شود. تري‌گليسريد نوعي از چربي كه در نتيجه مصرف مواد قندي بالا مي‌رود.براي اندازه‌گيري دقيق چربي‌هاي خون بايد 9 تا 12 ساعت پيش از خون گرفتن چيزي به جز آب نخوريد و ننوشيد.ميزان كلسترول و تري‌گليسريد خون معمولا به ميلي‌گرم كلسترول در دسي‌ليتردر خون اندازه‌گيري مي‌شود. 

 چگونه مي توان HDL يا كلسترول خوب را در بدن افزايش داد؟

1. دويدن :با ورزش كردن در هفته 1200 كالري بسوزانيد

2. كاهش وزن: با كاهش هر نيم كيلوگرم وزن بدن ( چربي اضافي)، مقدارHDL يك درصد افزايش مي يابد.

3. ورزش كردن قبل از خوردن غذاي پر چرب: انجام ورزش منظم قبل از خوردن وعده هاي غذايي پر چرب، بطور قابل ملاحظه ايHDL را افزايش مي دهد.

4. نكشيدن سيگار: با ترك سيگارفقط  به مدت يك هفته، 7 واحد مقدارHDL افزايش مي يابد.

5. پرهيز: پرهيز از مصرف زياد شكر، آرد، سيب زميني و برنج سفيد. غذاهايي كه قند خون را افزايش مي دهند، باعث كاهشHDL خون مي شوند.

با افزايش مقدار HDL احتمال ابتلا به حملات قلبي كم مي شود.

براي كاهش مقدار LDL چه بايد كرد؟

  •  از مصرف زياد چربي ها و كلسترول دوري كنيد.
  •  از افزايش كالري دريافتي بپرهيزيد.
  •  تحرك و فعاليت بدني را زياد كنيد.
  •  وزن خود را ثابت نگه داريد.

منابع تري گليسيريد

تري گليسيريد، همان چربي است كه در غذا وجود دارد. اگر كالري زيادي وارد بدن شود، بدن مقدار اضافي كالري را به تري گليسيريد تبديل كرده و در سلول هاي چربي ذخيره مي كند. چاقي و اضافه وزن، عدم تحرك ، سيگار كشيدن، مصرف الكل و داشتن رژيم غذايي پركربوهيدرات از عوامل افزايش دهنده تري گليسيريد خون مي باشد. مقدار مناسب تري گليسيريد كمتر از 150 ميلي گرم در دسي ليتر مي باشد.فردي كه داراي تري گليسيريد بالاست، LDL بالا و HDL پاييني خواهد داشت.

براي كاهش تري گليسيريد چه بايد كرد؟

  •   ورزش كنيد.
  •   رژيم غذايي كم چربي داشته باشيد.
  •   از لبنيات كم چرب استفاده كنيد.
  •   چربي هاي گوشت و پوست مرغ را دور بياندازيد.
  •   غذاي خود را با روغن هاي گياهي از قبيل: كانولا ،ذرت و زيتون درست كنيد.
  •   غذاهاي پرفيبر را زياد مصرف كنيد.
  •   از مصرف شيريني و نوشيدني هاي شيرين خودداري كنيد.
  •   از نوشيدن الكل دوري كنيد
  •   پرخوري نكنيد.

  با چنگال و آهسته غذا بخوريد و غذايتان را خوب بجويد تا به معده تان فرصت دهيد به شما بگويد كه ديگر سير شده ايد!

  وزن خود را متعادل نماييد.

 

منبع: نمناك