سالم باشیم

پوکی استخوان

خانه/پوکی استخوان

نقش يائسگي در ابتلا به پوكي استخوان

5 چهار شنبه 6 آبان 1394
مصرف مكمل‌ها و مولتي‌ويتامين‌ها در پيشگيري از عوارض يائسگي كه پوكي استخوان از بارزترين عوارض آن مي باشد، موثر است و بايد از آنها استفاده شود.

مصرف مكمل‌ها و مولتي‌ويتامين‌ها در پيشگيري از عوارض يائسگي كه پوكي استخوان از بارزترين عوارض آن مي باشد، موثر است و بايد از آنها استفاده شود.

يائسگي چه نقشي در ابتلا به پوكي استخوان دارد؟

يائسگي يا «منوپوز» يك پديده فيزيولوژيك شناخته‌شده‌ است كه در همه خانم‌ها اتفاق مي‌افتد. اصولا بعد از دوران يائسگي، سطح استروژن خون كه نقشي مهم در رساندن كلسيم به سطح استخوان‌ها و درنهايت ضخيم كردن آن دارد، به شدت كاهش مي‌يابد و استخوان مستعد پوك شدن مي‌شود. يائسگي به طور ناگهاني اتفاق مي‌افتد بنابراين روند پوكي استخوان به شدت سرعت مي‌گيرد و از تراكم استخوان كاسته مي‌شود.

براي پيشگيري از پوكي استخوان چه بايد كرد؟

براي پيشگيري از عوارض يائسگي و پوكي استخوان، مصرف مكمل‌ها توصيه مي‌شود. قبل از تجويز مكمل و مولتي‌ويتامين‌ها بايد آزمايش‌هاي تكميلي از جمله تست سنجش تراكم استخوان انجام شود. خانم‌ها حتما بايد مكمل كلسيم را همراه با ويتامين D مصرف كنند.

آيا تست تراكم سنجش استخوان حتما بايد بعد از يائسگي انجام شود؟

اگر بيماري كه به متخصص زنان و زايمان مراجعه مي‌كند از درد استخوان گله‌مند يا به بيماري‌هايي مانند آرتريت روماتوييد يا لوپوس و... مبتلا باشد يا از كورتون استفاده ‌كند، بايد هر چه زودتر تست سنجش تراكم استخوان انجام دهد نه بعد از يائسه شدن!

آيا مصرف مكمل‌‌ها را به تمامي زنان يائسه توصيه مي‌كنند؟

چنانچه فرد از تغذيه‌اي سالم برخوردار باشد و طي روز حداقل يك گرم كلسيم از طريق تغذيه مناسب دريافت كند و به طور مرتب نيز فعاليت ورزشي داشته باشد احتمال مصرف مكمل‌هاي كلسيم و ساير مكمل‌ها تا حدودي كاهش مي‌يابد اما از آنجا كه متاسفانه بسياري از خانم‌هاي ايراني در كمبود ويتامين D به سر مي‌برند مصرف مكمل‌هاي كلسيم ضروري است.

اگر فردي كلسيم را به مقدار كافي دريافت نكند، چه اتفاقي مي‌افتد؟

چنانچه در دوران قبل از يائسگي مقدار كلسيم مشخص شده (يك گرم در روز) به طور مرتب دريافت نشود، طي 10 تا 15 سال آينده ممكن است فرد دچار شكستگي خودبه‌خود در ناحيه مهره‌هاي كمر و استخوان سر ران شود.

چه موقع مصرف مكمل كلسيم را به زنان يائسه تجويز مي‌كنند؟

معمولا بعد از يائسگي به دليل كاهش سطح استروژن و بعد از انجام تست سنجش تراكم استخوان مصرف مكمل‌ها توصيه مي‌شود.

مقدار مصرف مكمل كلسيم برچه اساس و به چه مقدار تجويز مي‌شود؟

مصرف مكمل و ويتامين‌ها به نوع تغذيه بستگي دارد. در صورتي كه فرد تغذيه سالمي داشته باشد و در برنامه غذايي خود روزانه 5 تا 7 نوع ميوه مختلف، انواع سبزي‌ و سالاد را بگنجاند، شايد فقط مصرف برخي از ويتامين‌ها به او توصيه شود ولي معمولا بيشتر خانم‌هاي ايراني چنين تنوع غذايي‌اي ندارند بنابراين توصيه مي‌شود ويتامين‌هاي مورد نياز بدن را با مصرف كلسيم، ويتامين D و مولتي‌ويتامين‌ها دريافت كنند.

مقدار كلسيم تجويزشده براي همه زنان يائسه يكسان است؟

خير، در صورتي كه فرد به ناراحتي كليوي و سنگ كليه مبتلا نباشد، مصرف 500 ميلي‌گرم تا يك گرم مكمل كلسيم در روز توصيه مي‌شود. در افرادي هم كه مشكلات گوارشي دارند، مصرف مكمل‌ها ممكن است باعث اختلالات معده اي آنها شود، در اين صورت يا دوز قرص‌ها را كاهش مي‌دهيم يا مصرف شربت مكمل را به بيمار توصيه مي‌كنيم.

آيا مي‌توان بدون مشورت با پزشك و خودسرانه مكمل مصرف كرد؟

خير، مصرف بيش از حد كلسيم باعث ايجاد سنگ كليه و آسيب جدي به اين عضو مي‌شود و مصرف مولتي‌ويتامين به دليل محلول بودن در چربي باعث مسموميت خواهد شد. بنابراين پزشك بايد مقدار مناسب را با توجه به شرايط هر فرد، تعيين كند.

آيا پيش از يائسگي مي‌توان از ابتلا به پوكي استخوان پيشگيري كرد؟

با توجه به اهميت و ضرورت دريافت كلسيم، بهتر است از همان اوايل كودكي توجه ويژه‌اي به نوع تغذيه شود. با تغذيه صحيح و دريافت كلسيم به مقدار كافي، در دهه پنجم زندگي، عوارض يائسگي كاهش مي‌يابد بنابراين بهتر است بعد از 40 سالگي تحت نظر پزشك متخصص باشيد و با تجويز وي مصرف مكمل‌ها را شروع كنيد تا گامي موثر در پيشگيري و كاهش عوارض يائسگي برداشته باشيد.

در صورتي كه خانمي پوكي استخوان شديدي داشته باشد، فقط مصرف مكمل كلسيم براي او كافي است؟

در مواردي كه پوكي استخون مشاهده شود و از مقدار مشخص شده (منهاي 5/2) كمتر باشد، لازم است حتما داروهاي تكميلي ديگري در كنار مصرف مكمل كلسيم و مولتي‌ويتامين‌ها به وسيله متخصص روماتولوژيست براي فرد تجويز شود. مصرف مكمل‌ها به تنهايي براي بهبود وضعيت و كيفيت زندگي اين افراد كافي نيست.

علاوه بر مكمل‌ كلسيم، مصرف چه مكمل‌هاي ديگري را توصيه مي‌شود؟

اگر خانمي در برنامه غذايي خود از ماهي يا ساير فرآورده‌هاي دريايي به مقدار كم استفاده كند، علاوه بر مكمل كلسيم، مصرف مكمل‌هاي ديگري مانند امگا 3، 6 و 9 را به او توصيه مي‌كنيم. با توجه به اينكه تصلب شرايين پس از سن يائسگي در خانم‌ها شيوع زيادي دارد، مصرف پودر سير و پياز را براي پيشگيري از اين عارضه به آنها توصيه مي‌كنيم. مكمل‌هاي امگا 3، 6 و 9 نقشي موثر در سلامت قلب و عروق دارند.

مراجعه و مشاوره با متخصص تغذيه تا چه حد ضروري است؟

يائسگي به علت كاهش هورمون‌هاي استروژن در خانم‌ها با عوارضي از جمله تغيير وزن بدن همراه است. اين تغيير وزن بدن معمولا علت افزايش سطح چربي‌ها، افزايش سطح قند در سلول‌هاي بدن و حتي افزايش ميزان گليكوژن در كبد است و در نتيجه افزايش ميزان بافت چربي اتفاق مي‌افتد.

 

منبع: بيتوته