سالم باشیم

دیابت

خانه/دیابت

مقاومت انسوليني چيست؟

5 سه شنبه 3 آذر 1394
استفاده مكرر از غذاهاي با قند بالا سبب افزايش سطح انسولين خون شده و به مرور حساسيت گيرنده هاي انسوليني را كاهش داده و مقاومت انسوليني را بوجود مي آورد.

نقش انسولين، رساندن قند خون به سلول ها است. با بالا رفتن سطح قند خون، سلول هاي پانكراس تحريك شده و انسولين را در خون ترشح مي كنند؛ اين ماده با تاثير بر روي گيرنده هاي انسوليني موجود بر روي سلول ها، باعث مي­شود كه قند موجود در خون وارد سلول شده و در آنجا مصرف گردد يا به صورت گليكوژن در سلول ذخيره شود.

استفاده مكرر از غذاهاي با بار قند بالا مثل غذاهاي شكردار، و نان و برنج بدون سبوس باعث افزايش سطح انسولين در خون ميشود. بدن به كمك اين ماده، قند بيشتري را وارد سلول مي كند تا ميزان قند خون را در حد نرمال نگه دارد. تكرار اين روند، حساسيت گيرنده هاي انسوليني را كاهش ميدهد، در نتيجه، اين گيرنده ها به خوبي به انسولين پاسخ نمي دهند. به اين وضعيت "مقاومت انسوليني" گفته ميشود. اين مقاومت با مصرف ميان وعده هاي با بار قند بالا، مثل شيريني و شكلات، زودتر به وجود مي آيد. در حالي كه اجتناب از خوردن اين ميان وعده ها و پرهيز از پرخوري موجب حساس ماندن گيرنده هاي انسوليني و در نتيجه جلوگيري از مقاومت انسوليني ميشود. مقاومت انسوليني در دراز مدت موجب ديابت نوع 2 ميشود. دير شام خوردن، عامل ديگري است كه باعث ميشود سطح قند خون در هنگام صبح به حد ناشتا كاهش نيافته و در نتيجه سطح انسولين به اندازه كافي در خون كاهش نيابد. در عوض زود شام خوردن و مصرف غذاهاي سبك در شب، باعث كاهش سطح قند و انسولين و در نتيجه فعال شدن گيرنده هاي انسوليني ميشود. گيرنده هاي انسوليني حساس تر، در طول روز قدرت بهتري را براي كنترل قند خواهند داشت. بنابراين توصيه ميشود، شام را زودتر و سبك تر صرف كنيم و در عوض، صبحانه را به موقع و به اندازه ي كافي ميل نماييم.

اين رفتار غذايي موجب ميشود تا در شب هنگام، كبد و دستگاه گوارش، عملكرد خود را به راحتي انجام دهند و كل سيستم بدن در وضعيت استراحت قرار گيرد، ولي نبايد از اين موضوع غافل شد كه ارگان هاي داخلي، مثل: قلب، ريه و كليه ها براي انجام فعاليت هاي خود حتي در هنگام استراحت ما به انرژي نياز دارند و قند موجود در سلول ها و خون را مصرف مي كنند. به همين دليل در هنگام صبح، بدن به شدت به غذا نياز دارد. يك صبحانه ي كامل بايد حداقل داراي سه گروه از مواد غذايي باشد، براي مثال، مصرف هم زمان نان سبوس دار، پنير كم چرب و كم نمك و مغز گردو، يك صبحانه ي كامل به حساب مي آيد.

يكي از مهم تريم خواص "روزه داري" را نيز بايد با اين ويژگي نسبت داد كه در شرايط امساك، ميزان قند خون به شدت كاهش مي يابد و در اين شرايط، گيرنده هاي انسوليني، حساسيت ويژه اي براي جذب بيشتر انسولين و در نتيجه، وارد كردن قند به داخل سلول پيدا مي كنند.

نكته قابل توجه اين كه مقاومت انسوليني موجب ميشود سلول هاي پانكراس براي جبران اين مقاومت، باز هم انسولين بيشتري را ترشح كنند. در نتيجه، روند پيري و فرسايش اين سلول ها تسريع شده و در دراز مدت، توانايي اين سلول ها را در ترشح انسولين كاهش ميدهد.

 

كاري از گروه محتواي سالم باش

كتاب تغذيه و ورزش و تاثير آن در پيشگيري و درمان/ سيد هادي وكيلي، علي اكبر حق ويسي/ ناشر: رامند/ ص33