سالم باشیم

زندگی سالم

خانه/زندگی سالم

علت اصلي افسردگي زنان چيست؟

5 دوشنبه 30 آذر 1394
افسردگي زنان متاسفانه در دوره هاي مختلف زندگي زنان پديدار مي شود. افسردگي زنان بعد از بارداري ، زايمان و يائسگي و حتي بعد از ازدواج مشكلي است كه زنان رادر سنين مختلف تهديد مي كند. علت چه مي تواند باشد.

چرا زنان به افسردگي نزديك ترند؟

امروزه بيشتر خانم ها بيش از پيش فشارهاي رواني داخل و خارج خانه را تحمل مي كنند و بيشتر ممكن است دچار افسردگي يا مشكلات روان شناختي مي شند. البته فيزيولوژي بدن آنها نيز از نظر هورموني، شرايط را براي بروز افسردگي و اختلال هاي خلقي مهيا مي كند. شواهد نيز نشان داده ميزان بروز افسردگي در خانم ها تقريبا 2 برابر آقايان است. پس لزوم شناخت خلق و خوي خانم ها و توجه به تغييرات هورموني و اقدام به موقع اطرافيان مي تواند تا حدود زيادي سطح سلامت روان خانم ها را بالا ببرد. براي توضيح بروز افسردگي در خانم ها بايد از 3 ديدگاه بيولوژيك، روان شناختي و اجتماعي به آن پرداخت.

افسردگي زنان از منظر بيولوژيك

وضعيت هورموني در خانم ها به خصوص با تغييرهايي كه قبل از قاعدگي، بعد از زايمان و در حول و حوش يائسگي در بدنشان ايجاد مي شود، احتمال بروز افسردگي را در آنها بيشتر مي كند. به عبارتي، تغييرات هورمون ها نظير ترشح استروژن و پروژسترون يا هورمون هاي اكسي توسين و پرولاكتين بر وضعيت روان شناختي خانم ها اثر مي گذارد. به طوري كه استروژن با اثر بر سروتونين و گيرنده هاي آن و تغيير ترشح اندورفين مي تواند اثر كاهنده بر اختلال افسردگي داشته باشد. اكسي توسين و پرولاكتين نيز روي خلق اثر مثبت مي گذارند و كاهش پروژسترون باعث اضطراب مي شود.

افسردگي زنان از منظر روان شناختي

اختلال در روابط بين فردي، فشار افكار منفي و بروز درماندگي از دلايل روان شاختي اي هستند كه عامل مهمي براي فراهم شدن زمينه افسردگي در خانم ها محسوب مي شوند.

افسردگي زنان از منظر اجتماعي

سومين ريشه افسردگي در خانم ها، علل اجتماعي است كه از مهم ترين آنها مي توان به موقعيت اجتماعي، جايگاه شغلي و تبعيض هايي كه نسبت به خانم ها در جامعه يا دنيا وجود دارد، اشاره كرد. به عبارتي با گسترش شيوه زندگي صنعتي، خانم ها علاوه بر نقش باروري، چند مسئوليت ديگر همچون حضور در محيط كار بيرون از منزل و نيز مديريت امور منزل را به عهده گرفته اند و به مراتب نسبت به مردان حجم كار بيشتري را بايد انجام دهند. فارغ از مسئوليت هاي كاري و مديريت امور منزل، بارداري هم بار سنگيني است كه طبيعت به عهده خانم ها گذاشته است. با توجه به نقش مهم خانم ها در خانواده و اجتماع و وظايف مهمي مثل بارداري و حفظ بقاي بشر كه به آنها محول شده است، افسردگي شان، هزينه بيشتري را متوجه خانواده و اجتماع خواهد كرد. بنابراين توجه به حالت هاي رواني خانم ها و پيشگيري و درمان به موقع افسردگي شان باعث ارتقاي سطح بهداشت رواني خواهد شد. پيشيگيري از افسردگي در خانم ها مهم است. مي توان با روابط اجتماعي قوي، ايجاد جايگاه مناسب شغلي و مهم تر از همه، درك و همدلي با آنها از افسرده شدنشان جلوگيري كرد.

انواع رايج افسردگي در زنان

خانم ها به 3 نوع افسردگي بيشتر مبتلا مي شوند؛ افسردگي ناشي از نشانگان پيش از قاعدگي، افسردگي ناشي از بارداري و زايمان و افسردگي ناشي از يائسگي:

1. نشانگان پيش از قاعدگي و افسردگي

حدد 10 درصد از خانم ها دچار اختلالات خلقي به نام نشانگان پيش از قاعدگي مي شوند. اين افراد در نيمه دوم دوره ماهيانه به دليل تغييرات سطح هورمون ها، تغييرات خلقي پيدا مي كنند. تغييرات خلقي به صورت گريه كردن زياد، حساس شدن، بدبيني، اضطراب و افكار منفي نسبت به حال و گذشته است كه عملكرد فرد را تحت تأثير قرار مي دهد. گاهي برخي از افراد تغييراتي را در تمركز، انرژي و اضطراب تجربه مي كنند.

بعضي از خانم ها متوجه تغييرات خلقي ماهيانه هستند و به تدريج راه هاي مقابله با آن را آموخته اند، ولي بعضي از آنها اطلاعي از اين موضوع ندارند و در اين مواقع روابط بين فردي شان با ديگران يعني نزديكان و غريبه ها دچار تنش مي شود. چنين حالت رواني اي را در خانم ها بايد طبيعي فرض كرد و فقط وقتي علائم باعث اختلال در علمكرد فرد مي شود، به درمان نياز است. درمان توصيه هاي غيردارويي و دارويي است. توصيه به اينكه خانم در اين مدت تغذيه مناسبي داشته باشد، مايعات كافي دريافت و حتماً ورزش كند. داروها نيز شامل ويتامين ها و مكمل هاست كه به آرامش اعصاب كمك مي كند.

2. افسردگي زنان در دوران بارداري

با تغييرات هورموني كه در دوران بارداري ايجاد مي شود، بدن خانم ها تا حدي به كمك اكسي توسين و پرولاتين در مقابل اختلالات رواني ايمن مي شود مگر اينكه سابقه اختلالات روان پزشكي را از قبل داشته باشند. در اين افراد احتمال دارد اختلالي كه از قبل وجود داشته، تشديد شود. به همين دليل اگر خانمي افسرده است، بايد قبل از اقدام به بارداري، درمان شود چون ممكن است افسردگي در دوران بارداري به رشد جنين آسيب برساند. مهم تر از دوران بارداري، دوران پس از بارداري است كه به علت كاهش سريع هورمون ها، احتمال افسردگي در خانم ها بالا مي رود. نزديك به 70درصد از خانم ها در روزهاي اوليه بعد از زايمان حالت ملال را تجربه مي كنند كه به صورت گريه گه گاه و احساس غم تظاهر مي كند ولي اين حالت هاي رواني نشانه افسردگي نيستند و طي هفته اول پس از زايمان برطرف مي شود اما 10 درصد خانم ها دچار افسردگي اساسي مي شوند كه لازم است درمان شوند. 

3. افسردگي زنان در دوران يائسگي 

در دوران يائسگي بعد از كاهش هورمون هاي زنانه و تغيير فيزيولوژي خانم ها، تغييرات خلقي مشاهده مي شود كه معمولاً به صورت زود رنجي، احساس گُر گرفتگي و اضطراب است اما خانم هايي كه سابقه افسردگي فردي يا خانوادگي دارند، بيشتر مستعد ابتلا به افسردگي هستند و در صورت ديدن علائم افسردگي در آنها بايد خيلي زود اقدامات درماني انجام گيرد. فعاليت روزمره خانم ها در زندگي خصوصي و در عرصه اجتماعي به ميزان زيادي احتمال بروز افسردگي در دروان يائسگي را كاهش مي دهد.

 

منبع: نمناك