Notice: Use of undefined constant APPLICATION_ENVIRONMENT - assumed 'APPLICATION_ENVIRONMENT' in /home/salembash/public_html/application/Bootstrap.php on line 32 Notice: Trying to get property of non-object in /home/salembash/public_html/application/Bootstrap.php on line 429 پایگاه اطلاع رسانی سالم باش
سالم باشیم

پوکی استخوان

خانه/پوکی استخوان

تغذيه نامناسب و ابتلا به پوكي استخوان

5 شنبه 26 تير 1395
برخي بر اين باورند كه پوكي استخوان با تغذيه ناسالم در ارتباط است و همچنين در جامعه و در افكار عمومي مطرح است كه اين اختلال در خانم‌ها بيشتر رخ مي‌دهد

پوكي استخوان چيست و چه عواملي باعث بروز اين بيماري مي‌شود؟
قبل از هر توضيحي بگويم كه پوكي استخوان با نرمي استخوان فرق مي‌كند. پوكي استخوان اتفاقي است كه بيشتر يك پديده فيزيولوژيك است و جنبه تغذيه‌اي آن در حالت كلاسيك خيلي زياد نيست. به عبارت ساده‌تر پوكي استخوان در سنين يائسگي در خانم‌ها و بعد از سنين آندروپوز در آقايان اتفاق مي‌افتد و اين بيشتر به‌دليل از بين رفتن ميل جنسي با افزايش سن است. اين مورد را مي‌توان اصلي ترين عامل دانست. اگر در دوران پايين تر حتي از دوره جنيني، كودكي، جواني و ميانسالي، فرد تغذيه نامناسبي داشته باشد اين فرآيند مي‌تواند خيلي سريع‌تر پيش رود و حتي در خانم‌ها قبل از رسيدن به سن يائسگي اتفاق بيفتد. نكته مهم اين‌كه بايد بدانيم چه مواد غذايي در تراكم استخواني نقش دارند.

 

مهم‌ترين مواد غذايي كه در تراكم استخواني نقش دارند، كدام است؟
مسلما بيشتر از همه كلسيم و ويتامين D و بعد املاحي مثل منيزيم، فسفر و ديگر املاح فلزي تا مقدار زيادي در تراكم استخوان نقش دارند كه كمبود هر كدام از آنها مي‌تواند در تراكم استخواني موثر باشد. خيلي از ويتامين‌ها مثل D,A,C و حتي K روي رسوب املاح در بافت استخواني نقش دارند و كمبود همه اينها در دوره‌هاي مختلف زندگي آسيب‌هاي استخواني را بيشتر مي‌كند. ميزان فعاليت و تحرك در سطح تراكم استخواني نقش بسيار مهمي دارد. املاح پروتئيني را نيز در اين بين نبايد فراموش كرد.

مصرف نوشيدني‌هاي گازدار باعث پوكي استخوان مي شود.

 

چه مواد غذايي اثر مخرب دارند؟
چاي، قهوه و نسكافه زياد تاثير خيلي مخربي برجاي مي‌گذارد. مصرف نوشيدني‌هاي گازدار و تركيبات اسيدي نيز مضر است. سيگار كشيدن، سبك زندگي نامناسب و نوشيدني‌هاي الكلي همه اينها مي‌تواند نقش مخرب داشته باشد. همه اين عوامل تاثيرگذاري‌هاي متفاوتي دارند، ولي بايد بدانيم كه اگر منظور واقعا پوكي استخوان است، مهم‌ترين نقش را هورمون‌هاي جنسي دارند كه در همان دوران‌هاي ياد شده بروز مي‌كنند كه معمولا در سنين سالمندي، نزديك دوران سالمندي يا اواخر دوران ميانسالي به‌صورت فيزيولوژيك تا حدود زيادي اتفاق مي‌افتد. اما كساني كه در دوره زندگي خود تغذيه نامناسبي داشته‌اند، شدت اين اتفاق در آنها خيلي بيشتر و خطرناك‌تر خواهد بود.

 

ويتامين D در اين بين چه نقشي دارد؟
از عواملي كه در اين راستا بسيار تاثيرگذار است ويتامين D است كه كمبود آن نيز در ايران خيلي شايع است. بنابراين تمام جوان‌ها و نوجوان‌ها بايد بدانند كه اگر تا به حال در چكاپ‌هاي سالانه سطح ويتامين D خون خود را اندازه‌گيري نكرده‌اند، حتما در اولين فرصت اين كار را انجام دهند. اگر كمبودي در اين زمينه داشتند، حتما زير نظر پزشك متخصص مقدار مناسبي از ويتامين را دريافت كنند. همان‌طور كه گفتم در بين همه اين عوامل مهم‌ترين نقش را در رسوب املاح در بافت استخواني و نگه‌داشت كلسيم كه مهم‌ترين عنصر استخواني را دارد اين ويتامين بازي مي‌كند.

 

مي‌توان گفت كه پوكي استخوان به آب و هوا و محل زندگي فرد وابسته است؟
بله. اين يك مورد شناخته شده است كه منطقه جغرافيايي با پوكي استخوان و كمبود ويتامين D در ارتباط است. ويتامين D نه تنها در پوكي استخوان، بلكه در بافت ماهيچه‌اي و سلسله اعصاب مركزي نيز اثر دارد. حتي در بروز افسردگي نيز نقش دارد. بنابراين مسلم است كه جاهايي كه تابش نور آفتاب كمتر است يا مانند شهرهاي بزرگي چون تهران موثر نيست، زيرا آلوده است و مانع رسيدن اشعه خورشيد به پوست بدن مي‌شود، احتمال اين آسيب‌ها بيشتر است.

 

 

كاري از گروه محتواي سالم باش

كتاب پيشگيري ، درمان/ ديويد ورنر/ مترجم: حسن نيكنام دهواري/ ناشر: آذريون/ ص:123