سالم باشیم

دیابت

خانه/دیابت

بهداشت پا براي ديابتي ها

5 چهار شنبه 14 مرداد 1394
يكي از بخش هاي اساسي آموزش ديابتي ها، مسئله مراقبت از پاي فرد ديابتي است.

بهداشت پا و نحوه مراقبت از آن

يكي از بخش هاي اساسي آموزش ديابتي ها، مسئله مراقبت از پاي فرد ديابتي است. با توجه به اختلالات عصبي – عروقي و تغيير شكل هايي كه گاهي اوقات در پاي ديابتي ها به وجود مي آيد پيدايش جراحات تصادفي، زخم هاي ناشي از فشار به دنبال پوشيدن كفش هاي نامناسب و ساير آسيب هاي بافتي به دفعات در پاي اين افراد ديده مي شود.

فقدان حس درد، سبب عدم آگاهي و يا عدم توجه افراد ديابتي به چنين ضايعاتي مي شود و مشكلات عروقي اين افراد، موجب تسريع در پيدايش و گسترش عفونت در پاي ديابتي خواهد شد. به اين ترتيب در حال حاضر متأسفانه يك درصد ديابتي ها دچار قطع عضو مي شوند. لذا رعايت نكات بهداشتي و ايمني نقش مهمي در پيشگيري از بروز اين عوارض ايفا مي كند.

هر شب بعد از فعاليت روزانه براي ديابتي بسيار مفيد و ضروري است كه پاهايش را به مدت 10 دقيقه بشوييد.

براي اين منظور، مي توان يك لگن آب ولرم تهيه كرد و در آن هر دو پا را با آب و صابون شست.

قبل از قرار دادن پاها در آب بايد حرارت آب را به وسيله آرنج يا كناره داخلي مچ دست امتحان كرده؛ زيرا ممكن است پاها قدرت سنجش صحيح گرمي و سردي آب را نداشته باشند. پاهاي زخمي و عفوني را نبايد در آب قرار داد.

سپس لازم است پاها به خوبي خشك شوند. در هنگام خشك كردن پاها بايد به ميان انگشتان توجه خاصي مبذول داشت و آن ها را با يك حوله نرم به دقت خشك كرد و سپس مقدار كمي پودر تالك در اين قسمت ها پاشيد. باقي ماندن رطوبت در اين نواحي محيط مناسبي براي رشد قارچ ها و ميكروب هاي بيماري زا ايجاد مي كند.

بهتر است براي پيشگيري از خشك شدگي و ترك خوردگي، قسمت هاي ديگر پا را نيز با يك كرم مرطوب كننده چرب كرد.

بررسي و وارسي دقيق پاها نكته ديگري است كه بايد هر روز به طور مداوم و مرتب انجام شود. به اين طريق قسمت هاي متخلف هر دو پا را از نظر وجود جراحت، بريدگي، تاول، كوفتگي، ميخچه، پينه و ... بررسي مي كنيم.

جهت معاينه دقيق پاها مي توان از يك آينه دستي كوچك كمك گرفت.

ديابتي هايي كه مشكل بينايي دارند مي توانند براي انجام اين كار از سايرين كمك بگيرند. براي ورزشكاران ديابتي لازم است كه پس از هر بار ورزش پاهاي خود را بررسي كنند.

بهتر است جوراب ها اندازه و مناسب باشند؛ به عبارت ديگر از پوشيدن جوراب هاي تنگ كه جريان خون پا را مختل مي كنند و جوراب هاي پلاستيكي كه سبب تعريق اضافي پا مي شوند، خودداري شود.

بهتر است جنس جوراب ها از الياف طبيعي مانند نخ، پنبه و يا پشم باشد. تعويق روزانه جوراب توصيه مي شود.

افراد ديابتي بايد توجه خاصي به مسئله انتخاب كفش داشته باشند. كفش بايد طوري انتخاب شود كه پا در آن راحت باشد. ديابتي نبايد كفش تنگ بپوشد، چرا كه عامل مهمي در ايجاد اصطكاك و فشار و در نتيجه پيدايش اختلالات بعدي در پاهاست. همچنين كفش هاي پاشنه بلند و كفش هايي كه اصلا پاشنه ندارند براي ديابتي ها مناسب نيستند.

پس از خريد كفش هاي جديد بهتر است تا چند روز آنها را به مدت زمان هاي كوتاه در خانه پوشيده تا نرم شوند و پس از هر بار پوشيدن، پاها را به دقت از نظر نقاط تحت فشار، زدگي ها، سرخشدگي ها و ... وارسي كردن تا از تناسب كفش ها، اطمينان كامل حاصل شود. براي كسب اطلاع از برآمدگي ها، فرورفتگي ها و نقاط برنده احتمالي، توصيه مي شود قبل از هربار پوشيدن، كفش به طور دقيق با دست بررسي شوند.

كفش هاي چرمي براي ديابتي ها كفش هاي خوبي اند. در عوض كفش هاي لاستيكي و يا پلاستيكي از آنجا كه سبب تعريق پاها مي شوند – براي ديابتي مناسب نيستند. در صورت وجود تغيير شكل در پاها، استفاده از كفش هاي طبي ضروري است.

گرفتن ناخن ها از ته، براي افراد ديابتي مناسب نيست. بهتر است اين افراد ناخن را صاف بگيرند و كناره هايش را سوهان بزنند.

در صورت پيدايش تاول، دست كاري آن صحيح نيست و بايد صبر كرد تا خودبه خود بهبود يابد. اگر تاول پاره شد مي توان آن را پانسمان كرد. در مرحله بعد، چنانچه اين اقدامات مؤثر نباشد، مراجعه به پزشك لازم مي شود.

اگر زخم و يا جراحي در پا ايجاد شد بايد ابتدا آن را با آب و صابون به دقت شست، خشك كرد و پس از پانسمان زخم با يك پوشش خشك و تميز، هر چه سريع تر به پزشك مراجعه كرد.

در نهايت، استعمال دخانيات براي ديابتي ممنوع است؛ زيرا علاوه بر عوارضي كه قبلا به آن ها اشاره شد، مصرف دخانيات سبب انقباض و تنگي عروق مي شود و وي را به ايجاد زخم پا مستعد مي كند.

 

 

كاري از گروه محتواي سالم باش

كتاب آنچه لازم است هر بيمار از بيماري خود بداند، بيماري قند/ دكتر پيمان سلامتي/ ناشر: طيب/ ص61