سالم باشیم

زندگی سالم

خانه/زندگی سالم

بلوغ زودرس در كودكان چگونه نمايان مي شود؟

5 يکشنبه 13 دي 1394
اگرچه هنوز شواهد قطعي درباره تاثير مستقيم مواد غذايي بر ابتلا به بلوغ زودرس وجود ندارد اما بلوغ زودرس مي تواند علاوه بر ايجاد اختلال در رشد قدي، مشكلات رواني هم براي بچه ها در پي داشته باشد.

بلوغ زودرس در كودكان

چند سالي است نگراني والدين از شيوع زودرس بلوغ فرزندانشان شدت گرفته است. اين نگراني طبيعي بوده و هيچ پدر و مادري دوست ندارد كه فرزندش زودتر از موعد قدم در دنياي بزرگسالي بگذارد.

بلوغ طبيعي دوره اي است كه طي آن صفات ثانويه جنسي به وجود مي آيند و فرد توان باروري پيدا مي كند. تغييرات فيزيكي در دوران بلوغ، نتيجه مستقيم يا غيرمستقيم بلوغ غده هيپوتالاموس در دستگاه عصبي مركزي، تحريك اعضاي جنسي و ترشح هورمون هاي جنسي است. اما بلوغ زودرس براساس تعريف هاي اپيدميولوژيك ظاهر شدن علائم بلوغ از نظر فيزيكي و هورموني زير 8 سال در دختران و زير 9 سال در پسران است.

متخصصان، عوامل زيادي را در بروز بلوغ زودرس دخيل مي دانند كه يكي از آنها داشتن الگوهاي غذايي نامناسب است.

نمي توانيم ادعا كنيم كه دقيقا مصرف گروهي از خوراكي هاي خاص باعث بروز بلوغ زودرس در كودكان مي شود اما برخي از عادت ها و الگوهاي غذايي مي توانند باعث بلوغ زودرس شوند كه كاهش رشد قدي پس از رسيدن به سن بلوغ، مخصوصاً در دختربچه ها از عوارض آن است. عادت به مصرف خوراكي هايي كه تراكم كالري بالا اما ارزش تغذيه اي پاييني دارند، مي تواند باعث ابتلاي بچه ها به اضافه وزن و چاقي شود و همين افزايش وزن، زمينه بروز بلوغ زودرس را در آنها فراهم مي كند.

زماني كه فرايند بلوغ اتفاق مي افتد، كودك يا نوجوان با رشد سريع قدي مواجه مي شود. در بسياري از موارد، ممكن است قد كودك يا نوجوان در زمان بلوغ، كاملاً طبيعي يا حتي مقداري بلندتر از افراد همسن و سال خود هم باشد اما وارد شدن زودرس به مرحله بلوغ، باعث افزايش ترشح هورمون استروژن و بسته شدن زودتر از موعد صفحات رشد خواهد شد.

بلوغ زودرس، با كوتاهي قددر دروان بزرگسالي، رابطه مستقيمي دارد.

جلوي چاقي بچه ها را بگيريد

ابتلا به اضافه وزن و چاقي، يكي از عوامل بروز بلوغ زودرس در كودكان است. براي پيشگيري از ابتلا به اضافه وزن، بلوغ زودرس و عوارض فراوان ناشي از آن، الگوها و عادت هاي غذايي فرزندان خود را اصلاح كنيد. متأسفانه زندگي ماشيني امروز، بچه ها را بسيار كم تحرك كرده است. اگر والدين هم حواسشان به خورد و خوراك بچه ها نباشد، زمينه بروز بسياري از بيماري ها در آنها فراهم خواهد شد.الگوهاي غذايي نامناسب و ذائقه سازي نادرست مي تواند بچه ها را با بلوغ زودرس مواجه كند.

مثلاً اگر والدين بايد مصرف غذاها و ميان وعده هاي چرب و شيرين را در برنامه غذايي كودكان خود محدود كنند و ذائقه آنها را از زمان آغاز غذاي كمكي (6 ماهگي)، به خوردن خوراكي هاي چرب، شور و شيرين عادت ندهند. نبايد فرزندان خود را به مصرف لبنيات پرچرب يا دسرهاي شيرين و غذاهاي سرخ كرده كه عامل افزايش وزن و ابتلا به بلوغ زودرس بچه ها هستند، عادت دهند.

برخي از خوراكي ها مانند شكلات ها، تراكم كالري بالايي دارند و مي توانند با افزايش وزن، عامل بتلا به بلوغ زودرس شوند. از طرف ديگر، شايد تركيب هاي ادعا شده ديگري مانند جين سينگ و كافئين، به خودي خود باعث ابتلا به بلوغ زدرس نشوند اما وجود هيچ كدام از اين تركيب ها در برنامه غذايي كودكان ضرورتي ندارد و بدن بچه ها براي رشد مناسب، اصلا به اين خوراكي ها نيازمند نيست. بنابراين حذف آنها از برنامه غذايي بچه ها مشكلي برايشان ايجاد نمي كند.

تغذيه علم تعادل است و اگر تمام مواد غذايي در حجم متعادل و متناسبي در برنامه غذايي بچه ها گنجانده شود و بتوانند تحرك كافي در طول روز داشته باشند، نيازي به حذف و اضافه هاي بي جهت در رژيم غذايي شان نخواهد بود.

منظور از بلوغ زودرس چيست؟

زمان طبيعي شروع بلوغ در دخترها از حدود 9 تا حدود 13.5سالگي و در پسرها از حدود 9 تا 14 سالگي است. اگر دختري در سن كمتر از 8 و پسري در سن كمتر از 9 سال با علائم اوليه بلوغ مواجه شود، معمولاً مي گويند كه دچار بلوغ زودرس شده است. اگر دختري بعد از 13.5 و پسري بعد از 14 سالگي علائم بلوغ را در خود ببيند نيز معمولاً مي گويند كه دچار بلوغ ديررس شده است.

اگرچه هنوز شواهد قطعي درباره تأاثير مستقيم مواد غذايي بر ابتلا به بلوغ زودرس وجود ندارد اما بلوغ زودرس مي تواند علاوه بر ايجاد اختلال در رشد قدي، مشكلات رواني هم براي بچه ها در پي داشته باشد. زماني كه هنوز كودكان ما به بلوغ رواني نرسيده باشند و از نظر قدرت تفكر، تعقل و تصميم گيري، رشد كافي نكرده باشند و علائم بلوغ زودرس در آنها ظاهر شود، با معضلات رواني و مشكلات خلقي فراواني مواجه خواهندشد. از اين رو، اگر علائم اوليه بلوغ زودرس را در فرزندتان ديديد، حتماً بايد او را نزد پزشك ببريد تا بتواند دليل اين بيماري را تشخيص دهد و با راه هاي علمي، جلوي ابتلا به بلوغ زودرس را بگيرد. اين علائم در دختران به صورت تغييرات خلقي و جوانه زدن پستان ها و در پسران با ضخيم شدن موهاي صورت و بدن، دورگه شدن صدا و ايجاد حالت هاي تهاجمي در آنها خود را نشان مي دهد.

تأثير عوامل محيطي بر بلوغ زودرس

احتمال ابتلا به بلوغ زودرس در دخترها 10 برابر بيشتر از پسرهاست. متخصصان آمريكايي بر اين باورند كه علاوه بر سابقه خانوادگي، عوامل محيطي هم مي توانند بر بروز بلوغ زودرس به خصوص در دختربچه ها تأثيرگذار باشند. در ادامه به برخي از مهم ترين اين عوامل اشاره مي كنيم:

آفت كش ها: متأسفانه يكي از چالش هاي دنياي امروز در زمينه كشاورزي، استفاده بي رويه و نامناسب از انواع سموم، كودها و آفت كش هاي شيميايي در مزارع و باغ هاست. كشاورزان و باغداران بايد دوز مصرفي استانداردي براي استفاده از اين محصولات در نظر بگيرند و دوره كارنس محصولات كشاوري را هم رعايت كنند. زيرا استفاده مداوم از ميوه ها، سبزي ها و صيفي هايي كه داراي باقيمانده آفت كش ها و سموم كشاورزي هستند، مي تواند به روند بلوغ در كودكان، سرعت بيشتري بدهد.

ظرف هاي پلاستيكي: بيسفنول A، نوعي تركيب شيميايي است كه مي توان آن را در ظرف هاي پلاستيكي پيدا كرد. استفاده مداوم از اين ظرف هاي پلاستيكي براي نگهداري يا مصرف غذاهاي داغ، گرم و چرب در بچه ها، باعث ايجاد اختلال در عملكرد طبيعي هورمون هاي بدن آنها و احتمال ابتلايشان به بلوغ زودرس مي شود. بهتر است والدين از ظرف هاي شيشه اي براي سرو غذاي فرزندان خود استفاده كنند و غذاي مهد و مدرسه آنها را در ظرف هاي پلاستيكي نريزند.

زندگي كنار دريا: احتمال بلوغ زودرس دختربچه هايي كه نزديكي دريا زندگي مي كنند، 10 تا 20 برابر ساير دختربچه هاست. محققان مي گويند كه شايد استفاده مستمر از غذاهاي درياهاي آزاد، علت اين مسئله باشد.

 

منبع: نمناك