سالم باشیم

پوکی استخوان

خانه/پوکی استخوان

بلايي كه بي سروصدا سر استخوان ها مي آيد

5 شنبه 9 آبان 1394
در روند پير شدن، استخوان ها مواد معدني خود به خصوص كلسيم را از دست مي دهند كه اصطلاحا به آن پوكي استخوان يا استئوپروز مي گويند

اكثر ما در سنين جواني تصور مي كنيم، بيماري هايي مانند پوكي استخوان فقط مخصوص پدربزرگ ها، مادربزرگ ها و پدرها و مادرهاست. در واقع هيچگاه تصور نمي كنيم شايد اين بيماري سراغ ما نيز بيايد. البته قصد نگران كردن شما را نداريم. اما بايد مراقب بود.

در روند پير شدن، استخوان ها مواد معدني خود به خصوص كلسيم را از دست مي دهند كه اصطلاحا به آن پوكي استخوان يا استئوپروز مي گويند و اگر ميزان كاهش تراكم استخواني به حدي برسد كه احتمال بروز شكستگي استخوان را بيفزايد بيماري تلقي مي شود. ويژگي بارز پوكي استخوان، كاهش چگالي استخوان است.

علل پوكي استخوان

ژنتيك: ميزان حداكثر توده استخواني بطور عمده اي تحت تاثير عوامل ژنتيكي است، اما در سال هاي بعد ساير عوامل اهميت بيشتري پيدا مي كنند. با وجود اين، آمارها نشان مي دهند افرادي كه اسكلت بندي كوچكتري دارند، امكان ابتلا به اين بيماري در آنها بيشتر است.

يائسگي زودرس: در يائسگي زودرس، كمبود هورمون استروژن خطر ابتلا به بيماري پوكي استخوان را بيشتر مي كند.

آمنوره (توقف عادت ماهيانه): آمنوره در خانم هاي مبتلا به بي اشتهايي، خانم هاي لاغر كه ورزش حرفه اي مي كنند و همچنين در زناني كه مبتلا به بيماري هاي كبدي مزمن يا التهاب روده هستند ديده مي شود و شانس ابتلا پوكي استخوان در اين خانم ها بيشتر است.

  • درمان با استروئيدها
  • سابقه شكستگي استخوان
  • بيماري تيروئيد
  • سرطان

عوامل خطر مربوط به نحوه زندگي در ايجاد پوكي استخوان شامل موارد زير است:

عوامل مربوط به برنامه غذايي شامل كمبود ويتامين D و كلسيم. همچنين مصرف زياد پروتئين ها، كافئين و نمك ممكن است خطر بروز پوكي استخوان را افزايش دهد.

علاوه بر اين مصرف الكل، استعمال دخانيات و عدم فعاليت بدني نيز در ايجاد اين بيماري دخيل هستند. 

علايم پوكي استخوان

استئوپروز، يك بيماري خاموش و بدون علامت است. بر خلاف بسياري از بيماري هاي مزمن ديگر كه علائم و نشانه هاي متعددي دارند، اين بيماري تا زماني كه شكستگي استخوان ايجاد نشود، علامتي را بروز نمي دهد.

شكستگي ناشي از استئوپروز، شكستگي هايي هستند كه به طور معمول در افراد سالم رخ نمي دهد.

نقاط شايع اين شكستگي ها بيشتر در مهره هاي ستون فقرات، مچ دست ، لگن و به ندرت در ساير استخوان هاي بدن است كه در اين بين، شكستگي مهره ها به صورت خاموش بوده و حتي مي تواند به دنبال كارهاي معمول روزانه از قبيل بلند كردن يك جسم، عطسه كردن و خم شدن رخ دهد.

تشخيص نهايي بيماري پوكي استخوان، معمولا به دنبال يك شكستگي حاد يا انجام آزمايش سنجش تراكم استخوان مسجل مي شود.

همچنين راديوگرافي مي تواند شكستگي فشاري مهره ها را نشان دهد، ولي اين داده ها مادامي قابل اعتماد هستند كه 30 درصد از توده استخواني تحليل رفته باشد.

پيشگيري از پوكي استخوان

بهترين راه پيشگيري از اين بيماري، مقابله با عوامل مرتبط با نحوه زندگي است. انجام اقداماتي مثل اصلاح برنامه غذايي، تمرينات ورزشي و... باعث بهبود سلامت استخوان هاي افراد مبتلا مي شود. اين اقدامات حتي در افرادي كه دچار پوكي استخوان هم نيستند بسيار مفيد است، و از بروز اين خطر جلوگيري مي كند.

كنترل برنامه غذايي: برنامه غذايي سرشار از كلسيم و ويتامين D كمك شاياني در جهت سلامت و قوي شدن استخوان ها مي كند. از موادغذايي حاوي كلسيم و ويتامين D مي توان به لبنيات، تخم مرغ و ماهي هاي چرب و روغني اشاره كرد.

 

منبع: آكاايران